សាសនានិងការដឹកនាំ
ក./ ពុទ្ធវចនៈនៃសាសនាព្រះពុទ្ធមានបីប្រការធំៗ គឺទី១ កុំធ្វើអំពើបាបទាំងពួង ទី២ ប្រព្រឹត្តតែអំពើជាកុសល និងទី៣ ដុសខាត់ចិត្តរបស់ខ្លួនឱ្យស្អាតបរិសុទ្ធផូរផង់។ ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់ត្រាស់សំដែងថា " គោលការណ៍ទាំងបីនេះ គឺជាពាក្យពាក្យប្រៀនប្រដៅរបស់ព្រះពុទ្ធគ្រប់ព្រះអង្គ ដែលមានសេចក្ដីជាភាសាបាលីថា៖ «សព្វបាបស្ស អករណំ កុសលស្សូបសម្បទា សចិត្តបរិយោទបនំ ឯតំ ពុទ្ធាន សាសនំ»។
ខ./ នៅក្នុងបរិបទសង្គមបច្ចុប្បន្ន សាសនាគួរតែជាគោលការណ៍នៃការដឹកនាំមនុស្សទៅរកផ្លូវល្អ ប៉ុន្ដែមនុស្សមួយចំនួនបែរជាដឹកនាំសាសនាទៅរកសេចក្ដីក្ដៅក្រហាយទៅវិញ ។
គ./ នៅក្នុងសាសនាមានបុគ្គលបីប្រភេទ ១. បុគ្គលដែលជឿលើបុណ្យបាប " គេមិនហ៊ានសាងអំពើអាក្រក់ទេ " ។ ២.បុគ្គលដែលមិនខ្លាចបុណ្យបាប " ជាបុគ្គលដែលយកសាសនាធ្វើជាឈ្នាន់ដើម្បីលាភសក្ការៈ" ។ ៣.បុគ្គលជឿផង ប្រមាថផង " ធ្វើបុណ្យផង សាងបាបផង " ។
ឃ./ យោងទៅតាមគោលការណ៍ទី ០១ នៃពុទ្ធវចនៈ ទាំងពុទ្ធសាសនិក ទាំងអ្នកបដិបត្តិធម៌ទាំងពួង គឺជាគំរូភាព ។ ការធ្លាក់ចុះ ឬអណ្ដែតឡើងនៃពុទ្ធសាសនាគឺអាស្រ័យលើការដឹកនាំរបស់អ្នកបដិបត្តិធម៌ទាំងពួង ។ បើអ្នកបដិបត្តិធម៌ខ្លាចបាប នោះសាសនានឹងមានអ្នកខ្លាចបាប តែបើអ្នកបដិបត្តិធម៌ មិនខ្លាចបាប នោះសាសនានឹងធ្លាក់ចុះ ។
ង./ សាសនាព្រះពុទ្ធ គឺជាសាសនាហេតុផល និងបញ្ញា ។ ទ្រឹស្ដីកម្មផល គឺជាគោលការណ៍នៃការសាងអំពើល្អក្នុងសង្គម ។ អ្នកបដិបត្តិធម៌ទាំងពួង គួរតែជាអ្នកសម្របសម្រួលនឹងដឹកនាំមនុស្សក្នុងសង្គមឲ្យដើរទៅរកផ្លូវត្រូវ តាមរយៈការស្រាបព្រោះទ្រឹស្ដីកម្មផលដល់យុវជនចាស់ៗនិងថ្មីៗទុកជាការយល់ដឹងនឹងជាមាគា៌ការបិដិបត្តិ ។
ច./ គោលការណ៍របស់អ្នកដឹកនាំសាសនា គួរតែសាបព្រោះទ្រឹស្ដីកម្មផល កុំឲ្យមនុស្សសាងអំពើអាក្រក់ បណ្ដុះស្មារតីនៃការសាងអំពើល្អក្នុងសង្គម នឹងការប្រព្រឹតសុចរិតដោយជ្រះថ្លាក្នុងចិត្ត ហើយគំរូភាពគឹជាកត្តាសំខាន់បំផុត ៕
Sun Veasna

