មិនប្រកាន់ សំខាន់ចំរើន!(ទំនៀមសែននំព្រះខែ មិនមែនជាវប្បធម៌ខ្មែរ តែ...)

 ពិតមែនតែឥទ្ធិពលបរទេសមកលើអរិយធម៌ខ្មែរយ៉ាងនេះក៏ដោយ ក៏ខ្មែរពំុនិយមយកមកអនុវត្តតាមឬចម្លងតាមទាំងស្រុងនោះទេ ។ ខ្មែរតែងតែយកឥទ្ធិពលទាំងនោះមកកែច្នៃ ឬផ្សែផ្សំឲ្យមានលក្ខណៈជាតិ (ជាតូបនីយកម្ម)ដើម្បីឲ្យស្របនិងស៊ីចង្វាក់គ្នានៃទស្សនៈខ្មែរនិងចំណង់ចំណូលចិត្តខ្មែរស្របនឹងជីវភាពនិងការរស់នៅរបស់ខ្មែរ។ ឯលក្ខណៈបរទេសណាដែលដែលមិនស្របទស្សនៈ ចំណង់ចំណូលចិត្តខ្មែរ នោះខ្មែរត្រូវតែទាត់ចោល ឬក៏ត្រូវសាបរលាបដោយឯងៗទៅវិញ។អាស្រយដោយសារគំនិតច្នៃប្រឌិតរបស់ខ្មែរមានលក្ខណៈខ្ពស់ឲ្យមកជាខ្មែរបែបនេះ ទើបអរិយធម៌ខ្មែរមានការរីកចម្រើននិងគង់វង្សរហូតដល់សព្វថ្ងៃ។ ដូច្នេះថ្ងៃសែននំលោកខែក៏ជាតជ្ជកាលថ្មីមួយនៃវប្បធម៌ចិនមកបូកនិងរបៀបរបបខ្មែ បងប្អូនដែលមានជាប់ខ្សែស្រឡាយចិន ច្បាស់ជាបានត្រៀមរួចរាល់ហើយនូវរបស់សម្រាប់សែន ហើយពេលនេះយើងក៏សូមប្រាប់លោកអ្នកពីប្រវត្តិនៃពីធីសែននំលោកខែនេះផងដែរ។  បុណ្យសែនព្រះខែជាពិធីបុណ្យមួយ នៅពាក់កណ្តាលសរទរដូវ ត្រូវបានគេស្គាល់ ថាជាបុណ្យសែនព្រះខែ ឬចុងឈីវជៀ។ វាជាពិធីបុណ្យ សំរាប់អបអររដូវប្រមូលផលពេញនិយមមួយ ដែលត្រូវ បានប្រារព្ធឡើងដោយជនជាតិ ចិន, តៃវ៉ាន់, និងប្រជាជនវៀតណាម ។ ក្នុងរយៈពេលជាង 3,000 ឆ្នាំមុន ព្រះច័ន្ទ ត្រូវបានចាត់ទុកជាទី សក្ការៈនៃរាជវង្ស ថាង , ពិធីបុណ្យនេះ ត្រូវបានឱ្យឈ្មោះថា ចុងឈីវជៀ (មានន័យថា “ពិធីបុណ្យពាក់កណ្តាលសរទរដូវ”) នៅក្នុងរាជកាលនៃរាជវង្ស ចូវ ។ នៅម៉ាលេស៊ី សឹង្ហបុរី និង ហ្វីលីពីន គេហៅវាថា ពិធីបុណ្យគោម ឬ ពិធីបុណ្យសែននំព្រះខែ ។ ព្រះចៅអធិរាជបុរាណ ធ្លាប់គោរពបូជានិងថ្វាយយញ្ញបូជាដល់ព្រះចន្ទ នៅរដូវស្លឹកឈើជ្រុះ បន្ទាប់មកសម្ដេច និងអ្នកប្រាជ្ញកោតសរសើរ និងអរគុណដល់ព្រះច័ន្ទភ្លឺ ក្នុងពិធីបុណ្យពាក់កណ្តាលសរទរដូវដែលបង្ហាញពីគំនិត និងអារម្មណ៍របស់ពួកគេ ។ នៅក្នុងរាជវង្សចូវ ការថ្វាយបង្គំព្រះចន្ទនៅលើមហោស្រព ពាក់កណ្ដាលរដូវស្លឹកឈើជ្រុះ គឺមានប្រជាប្រិយភាពណាស់ ។ នៅខាងក្រោមព្រះចន្ទ តុដុតភ្លើងដ៏ធំត្រូវបានរៀបចំដែលមាននំព្រះចន្ទអនុស្សាវរីយ៍ ផ្លែប៉ោមកាលបរិច្ឆេទក្រហមផ្លុំ ផ្លែទំពាំងបាយជូរ និងតង្វាយជាច្រើនទៀត ចំណែកនំមុំ និងឪឡឹកត្រូវការចាំបាច់ ។ បន្ទាប់ពីការថ្វាយបង្គំព្រះច័ន្ទ ព្រះចន្ទធំ នឹងត្រូវបែងចែកជាច្រើនផ្នែក ដោយយោងទៅលើចំនួនសមាជិកគ្រួសារ ។  នៅរាជវង្សថាំង (ឆ្នាំ ៦១៨-៩០៧) ការកោតសរសើរ ព្រះចន្ទនៅលើមហោស្រព ពាក់កណ្តាលរដូវស្លឹកឈើជ្រុះ កាន់តែរីកធំធាត់ ហើយប្រជាពលរដ្ឋគោរព ប្រតិបិត្តតាមខ្លាំងណាស់ចំពោះការថ្វាយបង្គំព្រះចន្ទ ដូចនេះពិធីបុណ្យពាក់កណ្តាលសរទរដូវ បានចាប់ផ្តើមក្លាយជាពិធីបុណ្យអចិន្រ្តៃយ៍នៅរាជវង្សថាងនេះឯង ។ បន្ទាប់មកទៀត ពិធីបុណ្យពាក់កណ្តាលសរទរដូវ កាន់តែរុងរឿងថែមទៀត នៅក្នុងរាជវង្សសុង (៩៦០-១២៧៩ គ.ស) ។ នៅភាគខាងជើងរាជវង្សសុង (៩៦០-១១២៧ គ.ស) នៅរាត្រីនៃពិធីបុណ្យព្រះចន្ទ ប្រជាជនទាំងចាស់ និងក្មេង អ្នកមាន និងអ្នកក្រ ទាំងអស់ សុទ្ធតែបានស្លៀកពាក់ និងដុតគ្រឿងក្រអូបដោយអធិដ្ឋាន សម្រាប់ពរជ័យនៃព្រះចន្ទ ហើយនៅក្នុងរាជវង្សសុងខាងត្បូង (ឆ្នាំ ១១២៧-១២៧៩) ប្រជាជនបានផ្តល់នំ លោកខែ ធ្វើជានំនិមិត្តសញ្ញានៃការជួបជុំគ្នា ក្នុងឱកាសបុណ្យនេះ ។ នៅរាជវង្សមិង (១៣៦៨-១៦៤៤ ) និងរាជវង្សឈិង (១៦៤៤-១៩១១) ប្រពៃណី នៃពិធីបុណ្យពាក់កណ្ដាលរដូវស្លឹកឈើជ្រុះ បានក្លាយជាពិធីបុណ្យកាន់តែអធិកអធមឡើង ដូចជាការដុតគ្រឿងក្រអូប ការបង្ហោះចង្កៀងគោមលើមេឃ និងមើលរបាំនាគភ្លើងជាដើម ។ សូមបញ្ជាក់ដែរថា នៅក្នុងរជកាលរាជវង្ស មិង និងឈិង នេះ ពិធីបុណ្យពាក់កណ្តាលសរទរដូវ មានភាពល្បីល្បាញជាងថ្ងៃចូលឆ្នាំថ្មី ហើយវាក៏ជាពិធីបុណ្យដ៏សំខាន់មួយ របស់ប្រទេសចិនផងដែរ ។ លើកប្រវត្តិរឿងរ៉ាវទាំងនេះឡើងដើម្បីបញ្ជាក់ ឲកាន់តែច្បាស់ថាមិនមែនជាទំនៀមទម្លាប់របស់ខ្មែរយ៉ាងពិតប្រាកដ តែបើកុលបុត្រខ្មែរចេះលៃច្នៃ យកថ្ងៃនេះដើម្បីរំលឹកដល់គុណជីដូនជីតាយើង ឬគុណម្តាយឪពុក ហើយបានជារបស់ប្រើប្រាស់ឬជានំនេក​ យកទៅជូនម្តាយឪពុកក៏វាប្រសើរ។​ព្រោះពេលខ្លះមនុស្សយើងតោងចេះបង្កើតឱកាស គឺថាដើម្បីអោយម្តាយឱពុកយើងសប្បាយចិត្ត ពេលយើងជូនគាត់ គាត់មុខជាសួរថា (ម្តាយសួរ).ជូនម្តាយក្នុងឱកាសអីដែរកូន? (កូនឆ្លើយតប)=​ កូនក្នុងថ្ងៃសែនព្រះខែ បែបនេះក៏ចាត់ថាជាបុគ្គលឆ្លាត ចេះបង្កើតឱកាស ក្តោបក្តាប់ឱកាស ដើម្បីបង្កើតបានជាបរិយាកាសមួយប្រកបដោយសុភមង្គលក្នុងក្រុមគ្រួសារ។ -កុំប្រកាន់ពេក បើចេះច្នៃ របស់អ្វីក៏អាចធ្វើឲកើតប្រយោជន៍ទាំងអស់៕ ប្រមូលរៀបរៀងដោយ ស័ង្ហ រាសា