អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានខេត្តរតនគិរី
អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានខេត្តរតនគិរីរងការចោទថាបានឃុបឃិតជាមួយឈ្មួញកាប់ទន្ទ្រានដីព្រៃអភិរក្ស

ទំហំព្រៃឈើដែលនៅសេសសល់ចុងក្រោយជាង ២០០ហិកតារ ឋិតនៅតំបន់ភ្នំអាត ក្នុងភូមិសមុទ្រក្រោម ឃុំសេដា ស្រុកលំផាត់ ខេត្តរតនគិរី រងកាប់ទន្ទ្រានយកដីធ្វើជាកម្មសិទ្ធិយ៉ាងខ្លាំងក្លា។ អ្នកភូមិចោទមន្ត្រី ឃុំសេដា និងភូមិសមុទ្រក្រោមថា បានឃុបឃិតជាមួយឈ្មួញ កាប់ទន្ទ្រានព្រៃនៅតំបន់នោះលក់ជាថ្មីទៀត។
ជនជាតិដើមភាគតិចទំពូនរស់នៅភូមិសមុទ្រក្រោម ឃុំសេដា ស្រុកលំផាត់ ខេត្តរតនគិរី ទាមទារ ឲ្យមន្ត្រីបរិស្ថានខេត្តនេះ ស្វែងរកអ្នកកាប់រានព្រៃហ៊ុមព័ទ្ធយកដី នៅដែនជម្រកសត្វព្រៃលំផាត់ មកទទួលខុសត្រូវ ចៀសវាងទម្លាក់កំហុសលើពលរដ្ឋដែលឈឺឆ្អាលរឿងព្រៃឈើ ថាជាអ្នកបំផ្លាញព្រៃឈើទៅវិញ។
ជនជាតិដើមភាគតិចទំពូន និងជាដើមបណ្ដឹង លោក ឆន ផល្លា ឲ្យដឹងនៅថ្ងៃទី៥ តុលាថា ព្រៃឈើនៅសេសសល់ចុងក្រោយប្រមាណជាង ២រយហិកតារ ឋិតនៅតំបន់ភ្នំអាត ដែលសហគមន៍ចង់ថែរក្សាបែបប្រពៃណី កំពុងទទួលរងការកាប់ឆ្ការយកដី ជាសម្បត្តិបុគ្គល អស់ជាង ១០ហិកតារថ្មីទៀត។ លោកថា កម្មករប្រមាណ ៣០នាក់ ប្រដាប់ដោយម៉ាស៊ីនស្វ័យប្រវត្តិ និងត្រាក់ទ័រពីរគ្រឿង ត្រូវបានអ្នកភូមិប្រទះឃើញ ឈ្មួយឆាយព្រៃនៅតំបន់នោះ នៅពេលថ្មីៗនេះ។ លោកបន្ថែមថា សកម្មភាពកាប់ទន្ទ្រាននោះ ក្រុមឈ្មួញ និងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន បានបន្ថែមកម្លាំងសន្តិសុខយាមល្បាតប្រុងប្រយ័ត្ន ដោយរឹតត្បិតមិនឲ្យអ្នកភូមិចេញចូលតំបន់នោះ៖ «អ្នកកាប់លើភ្នំមានគ្នា ៣០នាក់ ដោយមានមេភូមិ មេឃុំ និងមេសហគមន៍ឲ្យកម្មករទៅកាប់។ សន្តិសុខ ២០នាក់ យាមតាមផ្លូវដើម្បីកុំឲ្យមនុស្សចូលទៅ»។
លោក ឆន ផល្លា បន្តថា មេភូមិសមុទ្រក្រោមលោក ខាំផ សាវ៉ាត និងមេសហគមន៍បានប្រជុំពលរដ្ឋ ជាង ១រយគ្រួសារ ឲ្យចូលរួមលក់ដីព្រៃ ក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃលំផាត់ចំនួន ២៦០ហិកតារ ឋិតនៅតំបន់ភ្នំអាត ដោយក្នុងមួយហិកតារមានតម្លៃចាប់ពី ២៥០ដុល្លារទៅ។ លោកថា អ្នកភូមិខ្លះមិនសុខចិត្តនឹងការលក់ដីព្រៃនេះ បានដាក់ពាក្យបណ្ដឹងជាថ្មីទៀត ទៅសាលាដំបូងខេត្តរតនគិរី បំណងឲ្យស៊ើបអង្កេតបន្ទាន់ ទៅលើសកម្មភាពទិញលក់ដី ក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃលំផាត់បំពានច្បាប់ ក៏ប៉ុន្តែមកទល់ពេលនេះ គ្មានប្រសិទ្ធភាពនោះទេ៖ «ចង់អស់ហើយព្រៃឈើ បើវៀតណាមកាប់រំលំដើមឈើធំៗ កាលពីខ្ញុំដាក់បណ្ដឹងអាជ្ញាធរ ៧រូប ដែលមិនទប់ស្កាត់បទល្មើស ក្នុងពេលហ្នឹងវៀតណាមដឹកឈើទាំងយប់ថ្ងៃ។ ខ្ញុំមានឯកសារដែលគាត់លក់ព្រៃឲ្យវៀតណាម»។
ជនជាតិដើមភាគតិចទំពួនរស់នៅភូមិសមុទ្រក្រោម លោកស្រី ស្រាង មឿន បារម្ភថា ប្រសិនបើព្រៃឈើនៅតំបន់ភ្នំអាត ត្រូវបានវិនាសអន្តរាយ ទាំងស្រុងនឹងបង្កប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដល់កន្លែងស្នាក់អាស្រ័យបែបប្រពៃណី និងជីវភាពរស់នៅជនជាតិដើមភាគតិច។ លោកស្រីបន្ថែមថា អ្នកភូមិប្រទះឃើញមន្ត្រីបរិស្ថាន ចុះពិនិត្យបទល្មើសព្រៃឈើជាញឹកញាប់នៅតំបន់នោះ ក៏ប៉ុន្តែហាក់គ្មានប្រសិទ្ធភាព ក្រោយពេលដែលមន្ត្រីទាំងនោះ ត្រឡប់មកវិញ គឺឈ្មួញសម្រុកកាប់ព្រៃដដែល។
លោកស្រីថា អ្នកភូមិចង់រកឲ្យឃើញអ្នកពាក់ព័ន្ធកាប់រាន ព្រៃមកទទួលខុសត្រូវ ពីព្រោះពួកគេសង្ស័យទៅលើមន្ត្រីមូលដ្ឋានភូមិឃុំ រួមជាមួយសមាជិកសហគមន៍ខ្លះ គឺជាអ្នកជាប់ពាក់ព័ន្ធហ៊ុមព័ទ្ធយកដីព្រៃរដ្ឋលក់ខុសច្បាប់៖ «រកឈើក៏អត់មានកន្លែងរក អត់មានកន្លែងរកស៊ី។ អត់មានទេកន្លែងរកស៊ី បើគេយកទស់ហើយ»។
អាស៊ីសេរីមិនអាចទាក់ទងមេឃុំសេដា លោក អង់ ប៊ុនធឿង ដើម្បីសុំការបំភ្លឺរឿងនេះបានទេ នៅថ្ងៃទី៥ តុលា ព្រោះទូរស័ព្ទមិនអាចទាក់ទងបាន។
រីឯមេភូមិសមុទ្រក្រោម លោក ខាំផ សាវ៉ាត បដិសេធយ៉ាងខ្លីថា អាជ្ញាធរមិនពាក់ព័ន្ធការលក់ដីព្រៃ និងកាប់ទន្ទ្រានព្រៃនៅតំបន់ភ្នំអាតទេ៖ «គេចោទក៏ចោទទៅ អញឆ្ងល់ថា ខ្ញុំគ្រប់គ្រងបានដឹង បែរជាដឹងទៅដឹងអាស៊ីសេរីនៅអាមេរិក អ៊ីចឹងជិះយន្តហោះមកមើលបានល្អ កុំឲ្យគ្នាទៅវិញទៅមក»។
ប្រធានការិយាល័យដែនជម្រកសត្វព្រៃលំផាត់ ខេត្តរតនគិរី លោក សាន សានី ប្រាប់អាស៊ីសេរីថា ក្រោយពីមន្ត្រីបរិស្ថានទទួលដំណឹងពីការកាប់ទន្ទ្រានព្រៃឈើនៅតំបន់នោះ លោកបានចាត់កម្លាំងចុះពិនិត្យបទល្មើសព្រៃឈើនៅទីនោះ កាលពីថ្ងៃទី៣ តុលា កន្លងទៅ ។ លោកថា មន្ត្រីបរិស្ថាននៅមិនទាន់ឃាត់ខ្លួនជនសង្ស័យនៅឡើយទេមកទល់ពេលនេះ ខណៈឆ្មាំអភិរក្សចុះទៅស៊ើបអង្កេត គឺជនល្មើសរត់គេចខ្លួនបន្សល់ទុកវត្ថុតាងមួយចំនួន។ លោកថា មន្ត្រីជំនាញ នៅបន្តស៊ើបអង្កេតរកជនល្មើស និងអ្នកពាក់ព័ន្ធឲ្យមកទទួលខុសត្រូវតាមច្បាប់ ក៏ប៉ុន្តែត្រូវចំណាយពេលយូរបន្តិច៖ «យើងទទួលព័ត៌មានបានភ្លាមយើងសហការភ្លាម ជាមួយកម្លាំងបញ្ជាការឯកភាពស្រុក។ យើងចុះទៅខាងជនល្មើសផ្អើលបាត់ហើយ មិនមែនជិតណាផ្លូវ យើងចាប់បានតែប្រេង»។
កាលពីចុងខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៧ ជនជាតិដើមភាគតិចទំពូន រស់នៅភូមិសមុទ្រក្រោម រកឃើញឯកសារទិញលក់ឈើមូលខុសច្បាប់ ក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃលំផាត់ ចំណុចភ្នំអាត ដែលមេភូមិឈ្មោះ ខាំផ សាវ៉ាត និងប្រធានសហគមន៍លោក ថាន់ ម្ហើល បានផ្ដិតមេដៃ លើកិច្ចសន្យាលក់ឈើមូល ក្នុងព្រៃនោះ ទៅឲ្យឈ្មួញជនជាតិវៀតណាម ក្នុងតម្លៃ ១ម៉ឺន ៥ពាន់ដុល្លារ។ ក្រោយពីរក ឃើញឯកសារនេះ អ្នកភូមិមួយក្រុម បានដាក់ពាក្យបណ្ដឹងរឿងនេះ ទៅអាជ្ញាធរជំនាញ និងតំណាងអយ្យការខេត្តរតនគិរី ច្រើនខែមកហើយ តែមកទល់ពេលនេះ គ្មានលទ្ធផល។
មន្ត្រីឃ្លាំមើលបញ្ហាព្រៃឈើ ខេត្តរតនគិរី លោក ឌិន ខន្នី អង្កេត ឃើញថា មកទល់ពេលនេះ អ្នកភូមិបានដាក់បណ្តឹងបរិហារ ទៅសាលាដំបូង ខេត្តរតនគិរី ៣ករណីមកហើយ តែមកទល់ពេលនេះនៅពុំទាន់មានចំណាត់ការផ្លូវច្បាប់នៅឡើយ រីឯព្រៃឈើនៅតែរងការកាប់ទន្ទ្រានជាបន្តបន្ទាប់។ លោកបញ្ជាក់ថា បណ្ដឹងរបស់ពលរដ្ឋគឺជារឿងត្រឹមត្រូវ បំណងលប់បំបាត់បទល្មើសព្រៃឈើ ដែលលោកទាមទារ ឲ្យតុលាការពន្លឿននីតិវិធីស៊ើបអង្កេតបន្ទាន់ ដើម្បីផ្ដល់យុត្តិធម៌ដល់ពលរដ្ឋ ដែលជាផ្នែកមួយរួមចំណែកការពារធនធានធម្មជាតិផង។ លោកបារម្ភថា ការអនុវត្តច្បាប់ធូររលុង គឺជាមូលហេតុសំខាន់នាំឲ្យព្រៃអភិរក្សវិនាសអន្តរាយធ្ងន់ធ្ងរ និងនាំឲ្យជនល្មើសមិនខ្លាចច្បាប់៖ «កន្លងទៅយើងឃើញថា មានមន្ត្រីបរិស្ថាន ចេញពីក្រសួងទៅចុះស៊ើបអង្កេតរួចហើយ តែមិនឃើញផ្ដន្ទាទោសជនប្រព្រឹត្តផ្ទាល់។ នេះហើយអត់ឃើញថា អត់មានប្រសិទ្ធភាព។ ស្នើឲ្យក្រសួងពិនិត្យមន្ត្រីរបស់ខ្លួនផង ដែលស៊ើបអង្កេតរួច តែបទល្មើសនៅតែកើតឡើងដដែល»។
ពលរដ្ឋភូមិសមុទ្រក្រោមរំឭកថា ក្នុងចន្លោះឆ្នាំ២០១៦ ដល់ពាក់កណ្ដាល ឆ្នាំ២០១៧ ឈើមូលនៅតំបន់ភ្នំអាត រាប់ពាន់ដើម ត្រូវគេអាររំលំ និងដឹកជញ្ជូនទៅលក់នៅប្រទេសវៀតណាម។ អ្នកភូមិសមុទ្រក្រោមបន្ថែមថា មកទល់ពេលនេះឈើមូលធំៗ នៅតំបន់ភ្នំអាតដែលជាជម្រកសត្វព្រៃរស់នៅ ត្រូវគេកាប់លក់អស់ទាំងស្រុង ហើយបច្ចុប្បន្នឈ្មួញកំពុងសម្រុកកាប់ទន្ទ្រានយកដី ឋិតនៅលើភ្នំអាតទាំងមូល និងជុំវិញចង្កេះភ្នំ រហូតដល់ភ្នំហើល៕


